Oznaczone tagiem ‘Dieta’

Dodatki mogą zabarwiać, słodzić lub poprawiać smak. Szczególnymi substancjami są konserwanty, czyli substancje chemiczne, które mają za zadanie przedłużyć wartość produktów żywnościowych i zabezpieczyć je przez czynnikami biologicznymi oraz chemicznymi. Do środków konserwujących zaliczamy kwas benzoesowy, kwas mrówkowy, kwas mlekowy, kwas salicylowy, kwas octowy, tlenek siarki oraz saletrę chilijska. Producenci używają również emulgatorów i stabilizatorów. Preparaty te mają za zadanie nadać właściwą konsystencje produktom żywnościowym, zagęścić je lub nawet zmienić w galaretę. Dodatkiem do żywności są także przeciwutleniacze, które chronią pokarmy przed utlenianiem na powietrzu. Utlenianie niszczy pokarmy. Na przykład oleje i tłuszcze jełczeją, a owoce brązowieją. Niektóre osoby uczulone są na dodatki zawarte w pokarmach. Zdarza się nawet, że mogą one wywoływać nadpobudliwość u dzieci. Taki składnikiem może być glutaminian sodu i jest używany, jako przyprawa do potraw mięsnych. Może on wywoływać wymioty i bóle głowy. Takie dodatki osnute są złą sławą. Dlatego coraz częściej sięgamy po produkty naturalne. Wszyscy chcemy jeść smaczne, ładnie wyglądające i odpowiednio konserwowane potrawy, dlatego ich stosowanie jest niezbędne. Producenci żywności powinni jednak przeprowadzać wszystkie badania i informować konsumentów o zawartości produktu.

Za najważniejsze źródło sodu uznaje się sól kuchenną. Inaczej mówiąc jest to sól kamienna lub chlorek sodu. Występuje ona w przeważającej części produktów spożywczych i jest niezbędnym składnikiem naszej krwi. Sól umożliwia prawidłową prace nerwów oraz kurczenie się mięśni. Jeżeli w organizmie zabraknie soli nasze mięśnie zaczną się niekontrolowanie kurczyć. Ubytek tej substancji z organizmu następuje, podczas, gdy się pocimy. Dlatego osoby pracujące w wysokich temperaturach powinni przyjmować specjalne tabletki zawierające sól, które uzupełniają utracaną ilość substancji. Sól w dużych ilościach bywa szkodliwa. Może doprowadzić do wzrostu ciśnienia krwi oraz chorób serca. Jod natomiast występuje w wodzie, owocach morza oraz rybach. Organizm ludzki potrzebuje tego pierwiastka, ponieważ jest niezbędny do wytworzenia tyroksyny-hormonu tarczycy. Przyśpiesza ona reakcje chemiczne i stymuluje naszą aktywność. Jeśli do organizmu nie jest dostarczona odpowiednia ilość jodu to tarczyca nie jest w stanie wytworzyć wystarczającej ilości tego hormonu. Skutkiem tego jest wole, czyli obrzmienie szyi. Około 10 milionów Polaków żyje na obszarach, gdzie nie ma wystarczającej ilości jodu. Dlatego w środkowej i południowo-wschodniej Polsce odnotowuje się najwięcej przypadków występowania wola. Szczególnie widoczne jest to w Sudetach i Karpatach.

Z badań i statystyk wynika, że ludzie mający nadwagę żyją znacznie krócej niż ci, którzy mają prawidłową masę ciała. U osób otyłych istnieje znacznie podwyższone ryzyko wystąpienia wylewu, zawału serca, chorób układu krążenia, cukrzycy, miażdżycy, nadciśnienia, kamicy pęcherzyka żółciowego, chorób wątroby, bezpłodności oraz zmian kręgosłupa i stawów. W samych Stanach Zjednoczonych żyje ponad 100 milionów osób z nadwagą. Większą skłonność do tycia mają kobiety, ale to mężczyźni częściej umierają na choroby związane z nadwagą.
Co się dzieję, gdy postępujemy odwrotnie-jemy bardzo mało i na dodatek same produkty niskoenergetyczne. Organizm wtedy czerpie z zapasów, jakie odłożył w postaci tłuszczu. Następnie tracimy na wadze. Po wykorzystaniu wszystkich substancji zapasowych organizm zaczyna czerpać energię z białek tkankowych. Są one przede wszystkim pobierane z mięśni. Ponadto ciało staje się chude i wyniszczone. Po około dwóch miesiącach takiego stanu rzeczy może nastąpić śmierć. Taki los spotykał ludzi w obozach koncentracyjnych oraz państwach objętych klęską głodu.

Nie wszyscy ludzie umierają z głodu. Jednak często jest to przyczyną wychudzenia, cierpienia oraz niezdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Stan, w którym organizm jest bardzo osłabiony długotrwającym głodem nazywamy wyniszczeniem. Głodujące osoby nie cierpią tylko z powodu braku wysokoenergetycznej żywności, ale również witamin, białka oraz soli mineralnych. Brak tych składników odżywczych może wywoływać ten sam stan, co niedożywienie. Organizm ludzki jest wtedy osłabiony i niezdolny do działania.
Dorosły, przeciętny człowiek powinien codziennie wspomagać się 2199 kilokaloriami energii. Ludzie, którzy otrzymują mniej energii nazywani są niedożywionymi. W wielu krajach Afryki, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Południowej oraz Bliskiego Wschodu jest bardzo dużo osób niedożywionych. Natomiast mieszkańcy państw rozwiniętych spożywają o wiele więcej niż wskazuje granica 9200 kilodżuli. Niestety nadmiar pożywienia z krajów bogatych bardzo rzadko trafia do najbardziej potrzebujących.

Nieprawidłowe odczuwanie głodu i brak apetytu to jedne z objawów anoreksji. Bardzo często jej ofiarami są młode osoby, zwłaszcza kobiety. Główną przyczyną tej choroby jest obsesja na punkcje swojego ciała, a dokładniej strach przed przytyciem. Tacy ludzie są bardzo wychudzeni i słabi. Problem ten jest związany z zaburzeniami psychiki. Chorzy maja złą samoocenę oraz bardzo często popadają w depresje. Anorektycy nie tylko się głodzą, ale również stosują inne metody takie jak zażywanie środków przeczyszczających i powodowanie wymiotów. Jadłowstręt może doprowadzić do śmierci. Szacuję się, że kilkanaście procent anorektyków umiera.
Bulimia natomiast polega na nadmiernym objadaniu się i wymuszaniu wymiotów. Żarłoczność ma także podłoże psychiczne i wiąże się ze strachem przed otyłością. Osoby chore na bulimie bez przerwy odczuwają głód, a po zjedzeniu powodują mdłości lub zażywają środki przeczyszczające organizm. Psychiatrzy twierdzą, że przyczyną tej choroby jest uraz wywołany w dzieciństwie. Może to być niechęć do matki lub nawet nieakceptowanie własnej płci. Bulimia może występować na przemian z anoreksją.

Szacuje się, że w ciele dorosłego człowieka znajduje się 1000 gramów wapnia. Przeważająca większość tej masy zawarta jest w szkielecie kostnym, natomiast pozostała ilość, czyli 1% znajduje się w osoczu krwi. Wapń we krwi występuje w trzech postaciach. Pierwsza to zjonizowany wapń, który stanowi 48% osocza, druga jest połączona z białkami i zawiera 46%, natomiast reszta znajduje wraz z fosforanami i cytrynianami. Kości twardnieją w czasie dorastania. Noworodki mają miękki układ kostny. Twardnieje on wraz z dostarczaniem fosforanu wapnia i węglanu wapnia. Związki te wspomagają rozwój noworodka. Proces twardnienia kości nazywamy wapnieniem. Pierwiastek ten znajduje się w mleku, rybach oraz serze. Jeśli dziecko nie otrzyma odpowiedniej dawki wapnia jego kości staną się słabe, miękkie i zniekształcone. Ponadto taka osoba jest narażona na wiele schorzeń takich jak krzywica. Gdy osiągnięty zostanie dwudziesty rok życia to około 90% kości jest już odpowiednio ukształtowanych. Naukowcy szacują, że około trzydziestego piątego roku życia masa kostna i wapniowa jest na maksymalnym poziomie. Po tym czasie z naszego układu kostnego zaczyna ubywać 1% masy kostnej rocznie. Kiedy zanotuje się 10% spadek masy istnieje duże prawdopodobieństwo zachorowania na osteoporozę, na którą najczęściej chorują kobiety po menopauzie. Wapń jest niezbędnym związkiem do wielu życiowych procesów takich jak utrzymanie ciśnienia krwi na stałym poziomie oraz przewodnictwa nerwowego. Kiedy pierwiastka brakuje we krwi to czerpany jest on z kości.

W naszym ciele znajduje się od 4 do 5 gramów żelaza. Najwięcej tego pierwiastka, bo aż 70 % jest w hemoglobinie. Żelazo znajduje się również w mięśniach w mioglobinie, czyli czerwonym barwniku przenoszącym krew w wewnątrz komórek mięśniowych. Ludzki organizm magazynuje ten związek w wątrobie, śledzionie oraz szpiku. Żelazo, które zjadamy w posiłkach jest trójwartościowe, w naszym żołądku przekształca się na dwuwartościowe, a w jelicie cienkim z kolei przebudowuje się w ferrytynę, która jest o wiele lepiej przyswajalna przez organizm. Zdrowy człowiek może przyswoić jedynie 10% zjadanego przez siebie żelaza. Pokarmy pochodzenia zwierzęcego zawierają 40 % przyswajalnego żelaza, natomiast produkty roślinne zawierają przede wszystkim żelazo nieprzyswajalne. Wiele produktów spożywczych utrudnia przyswajalność tego pierwiastka. Między innymi jest to mleko, sery, herbata, kawa oraz fityniany. Proces ten hamują również inne pierwiastki takie jak wapń, cynk i mangan. Niewielki ilości żelaza występują także w wodzie pitnej. Brak odpowiedniej ilości żelaza może zaburzyć produkcje odpowiedniej ilości hemoglobiny. Powoduje to anemię, nazywaną inaczej niedokrwistością. Chorzy na anemię odczuwają zmęczenie, ponieważ organizm nie jest odpowiednio dotleniony. Lekarze takim osobą zalecają leki o wysokiej zawartości żelaza.

W dobie telefonów komórkowych i mediów elektronicznych coraz częściej spotykanym nałogiem jest uzależnienie od komputera. Rzecz, która na pierwszy rzut oka może wydawać się śmieszna, w istocie jest plagą, która dotyka coraz większej rzeszy fanów elektronicznego pudełka. Uzależnienie od komputera może przybierać różne formy. Niektórzy popadają w nałóg gier komputerowych. Dotyczy to szczególnie młodych użytkowników komputera. Granie wypełnia im całe dnie, nierzadko osoby takie zarzucają obowiązki szkolne na rzecz rozegrania kolejnej partii gry. W ten sposób izolują się od świata zewnętrznego, zaczynają się problemy z kontaktami interpersonalnymi, wzrok ulega osłabieniu a układ nerwowy podlega daleko idącym zmianom. Innym rodzajem uzależnienia związanego z komputerem jest Internet. Okazuje się, że można wpaść w zgubny nałóg polegający na ciągłym przesiadywaniu przed ekranem komputera i buszowaniu po internetowych serwisach. Choroby te dotyczą w szczególności ludzi młodych, dzieci, dlatego ważne jest, aby bacznie przyglądać się swoim pociechom i nie dopuszczać do sytuacji, w której dziecko przesiaduje całymi godzinami przed komputerem wpatrując się w najnowsze doniesienia plotkarskich serwisów internetowych czy spędzając drugą noc w przy fascynującej grze komputerowej. Dzieci należy uczyć, że komputer ma pomagać i uzupełniać a nie wypełaniać ludzką egzystencję.

Spożywanie posiłków to podstawa życia każdego organizmu. Człowiek musi jeść, aby żyć. Oczywiście spożywanie posiłków można też specjalnie celebrować, można jeść w towarzystwie rodziny, przyjaciół – tradycja biesiadowania ma głębokie korzenie w Europie i na innych kontynentach. Jedzenie może sprawiać przyjemność, podczas jedzenia można nawiązywać nowe kontakty, można świetnie się bawić. Nie wszyscy niestety mogą powiedzieć, że jedzenie sprawia im taką przyjemność. Co prawda uzależnieni od jedzenia mówią, że to właśnie przyjemność popycha ich do częstego spożywania posiłku, jednakże wiedzą oni, że przyjemność tak naprawdę w pewnym momencie się skończyła. Zaczął się przymus. Przymus jedzenia polega na nieopanowanej chęci spożycia posiłku, produktu spożywczego. Takie objadanie się może stanowić dla organizmu ludzkiego potężne zagrożenie. Słodycze, tłuste obiady mogą stanowić śmiertelną pułapkę dla uzależnionego. Jedną z chorób polegającą na niekontrolowanym spożywaniu jedzenia jest bulimia. Chorzy na bulimię przechodzą przez okresy, podczas których chorobliwie objadają się, po czym stosują ścisłe diety, aby zbić wagę swego ciała. Bulimia łączy się z inną groźną chorobą – anoreksją, która polega na przesadnym dbaniu u smukłość sylwetki. Są to choroby, na które przeważnie zapadają kobiety.

Aby dokładnie określić zawartość energetyczną pokarmu przeprowadzono doświadczenie. Dokładnie zwarzoną próbkę żywności umieszczono pod naczyniem z również odmierzoną wodą. Pokarm jest ostatecznie podpalany. W ten sposób podgrzewana jest woda w górnym naczyniu. To padanie ma na celu zmierzyć ilość energii wytworzonej pod wpływem podgrzania wody. To doświadczenie wykonuje się za pomocą kalorymetru. Kalorymetr ma za zadanie określić ile energii wytwarza się w danym procesie. Zbudowany jest ze specjalnego pudełka, który ułatwia wymianę termiczną z otoczeniem. Wyróżniamy między innymi kalorymetry cieczowe i masywne. Energię mierzy się za pomocą specjalnych jednostek. Są nimi kilokalorie- kcal i kilodżule- kJ. Z pokarmów pozyskujemy trzy najważniejsze substancje odżywcze. Zaliczmy do nich tłuszcze, węglowodany i białka. Charakteryzują się one różną zawartością energetyczną i odżywczą dla ludzkiego organizmu. Z 1 grama węglowodanów uzyskujemy około 4, 06 kcal, czyli 17 kJ, 1 gram tłuszczu to 9, 31 kilokalorii, czyli 39 kilodżuli, natomiast 1 gram białka uzyskujemy 4, 30 kcal, czyli 18 kJ. Tłuszcze są największym źródłem życiodajnego paliwa. Dostarczają one dwa razy więcej energii, niż białka i węglowodany.

Każdy składnik pokarmowy posiada indywidualną zawartość energetyczną. Na przykład masło i margaryna składają się niemalże wyłącznie z tłuszczy wiec są doskonałym źródłem energii. Kapusta i sałata składają się z około 90% z wody, więc ich zawartość energetyczna jest minimalna. Bardzo ważny jest sposób przygotowywania posiłków. Na przykład frytki robione z ziemniaków i smażone na tłuszczu zawierają ponad trzy razy więcej energii, niż warzywa gotowane w wodzie.
Zawsze potrzebujemy energii. Nawet nic nie robiąc potrzebujemy składników odżywczych. W biernym stanie wymagamy energii, która umożliwi nam oddychanie, prace serca oraz zapewni prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Tempo, w jakim zachodzą te wszystkie procesy zapewniające nam życie nazywamy przemianą materii. Szacuje się, że przeciętny człowiek potrzebuje 1673 kilokalorii dziennie. Jest to 7000 kilodżuli. Taka ilość energii może zagotować ponad 100 szklanek wody. Jednak zapotrzebowanie na energie zależy od płci, wieku i rodzaju wykonywanego zawodu. Osoba pracująca w biurze potrzebuje mniej energii niż pracownik budowy.