Sport, rekreacja, zdrowie

Z badań i statystyk wynika, że ludzie mający nadwagę żyją znacznie krócej niż ci, którzy mają prawidłową masę ciała. U osób otyłych istnieje znacznie podwyższone ryzyko wystąpienia wylewu, zawału serca, chorób układu krążenia, cukrzycy, miażdżycy, nadciśnienia, kamicy pęcherzyka żółciowego, chorób wątroby, bezpłodności oraz zmian kręgosłupa i stawów. W samych Stanach Zjednoczonych żyje ponad 100 milionów osób z nadwagą. Większą skłonność do tycia mają kobiety, ale to mężczyźni częściej umierają na choroby związane z nadwagą.
Co się dzieję, gdy postępujemy odwrotnie-jemy bardzo mało i na dodatek same produkty niskoenergetyczne. Organizm wtedy czerpie z zapasów, jakie odłożył w postaci tłuszczu. Następnie tracimy na wadze. Po wykorzystaniu wszystkich substancji zapasowych organizm zaczyna czerpać energię z białek tkankowych. Są one przede wszystkim pobierane z mięśni. Ponadto ciało staje się chude i wyniszczone. Po około dwóch miesiącach takiego stanu rzeczy może nastąpić śmierć. Taki los spotykał ludzi w obozach koncentracyjnych oraz państwach objętych klęską głodu.

Nie wszyscy ludzie umierają z głodu. Jednak często jest to przyczyną wychudzenia, cierpienia oraz niezdolności do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Stan, w którym organizm jest bardzo osłabiony długotrwającym głodem nazywamy wyniszczeniem. Głodujące osoby nie cierpią tylko z powodu braku wysokoenergetycznej żywności, ale również witamin, białka oraz soli mineralnych. Brak tych składników odżywczych może wywoływać ten sam stan, co niedożywienie. Organizm ludzki jest wtedy osłabiony i niezdolny do działania.
Dorosły, przeciętny człowiek powinien codziennie wspomagać się 2199 kilokaloriami energii. Ludzie, którzy otrzymują mniej energii nazywani są niedożywionymi. W wielu krajach Afryki, Azji Południowo-Wschodniej, Ameryki Południowej oraz Bliskiego Wschodu jest bardzo dużo osób niedożywionych. Natomiast mieszkańcy państw rozwiniętych spożywają o wiele więcej niż wskazuje granica 9200 kilodżuli. Niestety nadmiar pożywienia z krajów bogatych bardzo rzadko trafia do najbardziej potrzebujących.

Nieprawidłowe odczuwanie głodu i brak apetytu to jedne z objawów anoreksji. Bardzo często jej ofiarami są młode osoby, zwłaszcza kobiety. Główną przyczyną tej choroby jest obsesja na punkcje swojego ciała, a dokładniej strach przed przytyciem. Tacy ludzie są bardzo wychudzeni i słabi. Problem ten jest związany z zaburzeniami psychiki. Chorzy maja złą samoocenę oraz bardzo często popadają w depresje. Anorektycy nie tylko się głodzą, ale również stosują inne metody takie jak zażywanie środków przeczyszczających i powodowanie wymiotów. Jadłowstręt może doprowadzić do śmierci. Szacuję się, że kilkanaście procent anorektyków umiera.
Bulimia natomiast polega na nadmiernym objadaniu się i wymuszaniu wymiotów. Żarłoczność ma także podłoże psychiczne i wiąże się ze strachem przed otyłością. Osoby chore na bulimie bez przerwy odczuwają głód, a po zjedzeniu powodują mdłości lub zażywają środki przeczyszczające organizm. Psychiatrzy twierdzą, że przyczyną tej choroby jest uraz wywołany w dzieciństwie. Może to być niechęć do matki lub nawet nieakceptowanie własnej płci. Bulimia może występować na przemian z anoreksją.

Naukowiec do swoich badań wykorzystał szczury. Karmił on zwierzęta specjalną mieszanką składającą się wyłącznie z oczyszczonych substancji odżywczych takich jak węglowodany, tłuszcze, białka i sole mineralne. Były to substancje ówcześnie uważana za niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Po kilku tygodniach takiej diety wszystkie zwierzęta pozdychały. Inna grupa gryzoni podczas trwania eksperymentu otrzymywała dokładnie te same substancje odżywcze i dodatkowo jeszcze niewielką ilość mleka. Zwierzęta dzięki tej diecie rozwijała się bardzo dobrze. Uczony doszedł, więc do wniosku, że brakujące składniki, które gwarantują zdrowie zawarte są właśnie w mleku. Dziś już wiemy, że te tajemnicze substancje to witaminy. Ich nazwa została wprowadzona przez polskiego badacza Kazimierza Funka. Witaminy to niezbędne związki, które powinny znajdować się w naszym organizmie. Ich brak lub nadmiar może wywoływać wiele chorób i w skrajnych przypadkach prowadzić do śmierci. Witaminy nazywane są dużymi literami alfabetu. Ich nazewnictwo zostało wprowadzone znacznie wcześniej niż poznano ich skład chemiczny, dlatego dziś prócz alfabetycznej nomenklatury możemy używać pełnych nazw chemicznych. Związki tego typu musza być rozpuszczane w wodzie lub tłuszczu właśnie, dlatego dieta powinna być w nie bogata.

Dziś takie przypadki występują w najbiedniejszych krajach. O wiele rzadziej odnotowuje się takie zachorowania w krajach rozwiniętych. Szczególnie narażone są kobiety w ciąży, starsi ludzie oraz osoby unikające pewnego rodzaju pokarmów. Osoby będące w grupie ryzyka powinny zażywać witaminy w tabletkach. Stan, w którym brakuje nam witamin, charakteryzujący się osłabieniami chorobowymi nazywamy hipowitaminozą. Może również nastąpić przedawkowanie witamin. Bardzo rzadko zdarza się, aby przedawkowane witamin pochodziły z żywności. Najczęściej odpowiedzialne za to są środki wspomagające organizm. Choroba ta nosi nazwę hiperwitaminozy. Bardzo poważne konsekwencje niesie za sobą zbyt duże spożywane witaminy D, która może nawet doprowadzić do wapnienia innych tkanek niż kostna. Jedną z grup ryzyka są wegetarianie. Nie zjadają oni pokarmów mięsnych. Odżywiają się produktami pochodzenia roślinnego, mlekiem i jajami. Weganie natomiast jedzą jedynie rośliny i całkowicie odrzucają pokarmy pochodzenia zwierzęcego. Jedząc tego typu pokarmy można dostarczyć wszystkich składników odżywczych. Miedzy innymi dużo błonnika, witamin i zdrowych wielonienasyconych tłuszczów. Jedynym mankamentem jest białko, które jest mniej wartościowe niż te występujące w mięsie. Dlatego dieta wegetariańska nie jest wskazana dla ciężarnych kobiet oraz dzieci i młodzieży, będących w fazie wzrostu i rozwoju. Natomiast weganizm jest potępiany ze względu na niebezpieczeństwo dla zdrowia.

Gardło jest miejscem skrzyżowania się dróg oddechowych z pokarmowymi. Wyróżniamy trzy części: gardło górne, dolne i środkowe. Nazywany jest narządem mowy. Jego zakończeniem jest krtań. Zbudowana jest z licznych chrząstek tarczowatych, mięśni, wiązadeł. Zalicza się do niej nasadę języka, nagłośnię, fałdy głosowe, przełyk, fałdy przedsionka, tchawicę, chrząstkę nalewkowatą oraz zachyłek gruszkowaty. Ochronę przed zakrztuszeniem, złym połknięciem spożytego pokarmu czy napoju zapewnia nam nagłośnia. Automatycznie w momencie przełykania zamyka się. Gdy pragnie sprawdzić się stan krtani należy wykonać specjalnie badanie. Jest to tak zwana laryngoskopia. Badanie to nie jest czymś przyjemnym. Niestety, wręcz odwrotnie. Dlatego też wykonywane jest w znieczuleniu ogólnym podczas głębokiego oddychania i wydawania różnych dźwięków. Poprzez gardło jesteśmy bardziej podatni na wszelkiego rodzaju choroby. To przez nie dostają się do naszego organizmu infekcje bakteryjne. Chrypka, pieczenie i ból gardła to oznaki początku przeziębienia.

Leżące kolejno nad sobą chrząstki półksiężycowate tworzą tchawicę. Są sztywne więc zapobiegają rozpadowi. Otacza je błona łącznotkankowa. Główną jej zaletą jest elastyczność. Oprócz tego obecne są mięśnie gładkie. Gdy mięśnie te kurczą się, narząd ten może zmienić własny przekrój. Zmienia także kierunek przemieszczania się. Podczas intensywnych ruchów głową unosi się ona ku górze. W części zewnętrznej znajduje się przydanka wraz z naczyniami krwionośnymi. Wewnątrz tchawica wyścielona jest nabłonkiem migawkowym. Okryty jest on śluzem. Funkcją nabłonka jest oczyszczanie dostającego się do organizmu powietrza. Niestety, nieodłącznym elementem w funkcjonowaniu układu oddechowego są również choroby związane z tchawicą. Może to być astma oskrzelowa. Przyczynami mogą być wszelkiego rodzaju alergie, w szczególności pokarmowe. Objawami są ataki duszności, kaszel, świszczący oddech. Niewykluczona jest wtedy rozedma płuc. Jest ona niebezpieczna, ponieważ może doprowadzić do upośledzenia układu krwionośnego.

To właśnie tchawica stanowi u końca rozgałęzienia, od których rozpoczynają się oskrzela. Uchodzą do płuc. Są to rurki wydalające i doprowadzające powietrze. Stanowią je pierścieniowate chrząstki. Zadania oskrzeli to główne funkcje występujące u większości narządów układu oddechowego. Należą do nich oczyszczanie, nawilżanie oraz ogrzewanie. U rozwidlenia znajdują się oskrzeliki. Zakończone są pęcherzykami płucnymi. Najgroźniejszym urazem a zarazem ciężką choroby płuc jest rak. Podstawową przyczyną jego rozwoju i powstania jest palenie tytoniu, nawet bierne. Powoduje ono nieżyty. Substancje kancerogenne, zmiany nowotworowe są szczególnie groźne. Do objawów raka płuc należą bóle w klatce sierściowej, suchy kaszel wraz z dusznościami, wysoka temperatura, osłabienie a także brak apetytu. Inną chorobą może być ostre zapalenie dróg oddechowych. Przyczynami są rozwijające się infekcje wirusowe, bakteryjne. Objawami są silne dreszcze, bóle w klatce piersiowej, suchy a z przebiegiem i rozwojem zapalenia mokry kaszel.

Stres może mieć motywujące działanie, ale co za dużo, to niezdrowo. Silny, potrafi całkowicie sparaliżować człowieka. Warto podjąć ciężką pracę panowania nad stresem. Utrzymujący się przez długi czas, może znacząco obciążać serce i naczynia krwionośne. Podejmując różne stresujące zadania, trzeba mierzyć siły na zamiary. Po każdej stresogennej sytuacji trzeba poddawać się relaksacji rozluźnieniu. Naukowcy odkryli, że alkohol w znikomej ilości podwyższa poziom dobrego cholesterolu i dzięki czemu zmniejsza ryzyko wystąpienia miażdżycy. Maksymalna zdrowotna dawka wynosi 40 gramów. Nadużywanie tego rodzaju płynu pogarsza funkcjonowanie naczyń krwionośnych i może być powodem uzależnienia. Najlepszym sposobem na rozładowanie stresowego napięcia jest ruch. Wielu Polaków nie radzi sobie ze stresem. Z racji wydzielania się w nadmiernej ilości hormonów odpowiedzialnych za powstawanie stresu, jego poziom bardzo trudno regulować. Chyba jedynym skutecznym rozwiązaniem jest przełamanie swojego zawstydzenia, braku akceptacji i ciągłe obcowanie z ludźmi. Ze stresem bardzo trudno i normalnie żyć. Trzeba zanim walczyć. Leczenie farmakologiczne jest tu bardzo ważne, ale o wiele ważniejszy jest kontakt ze specjalistą, psychologiem i wsparcie rodziny oraz najbliższych. Stres nie jest do nie pokonania.

Naukowcy dowiedli, że zielona herbata ma bardzo duże właściwości antyoksydacyjne. Żaden owoc i warzywo nie jest tak bogatym źródłem antyoksydantów. Z badań i obserwacji wynika, że pijąc kilka filiżanek herbaty można znacząco obniżyć sobie stężenie złego cholesterolu na rzecz dobrego. Warto także przełamać stereotyp, iż picie kawy szkodzi zdrowiu. Umiarkowane picie kawy znacząco poprawia stymulacje pracy serca. Poza tym kofeina zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy i również obniża poziom złego cholesterolu. Nie należy łączyć kawy z papierosami. Osoby które piją kawę i dodatkowo palą papierosy są narażone na szczególne ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia. Serce jest bardzo ważnym elementem organizmu. Choć wydawać się może, że jest bardzo twarde i wytrzymałe. Kiedy przestanie bić, już nic go nie zastąpi. To nie zegarek, tu baterii wymienić się nie da. Dbając o serce, dbamy o cały organizm, zdrowo się odżywiamy, korzystamy z ruchu na świeżym powietrzu, nie stosujemy używek i nie popadamy w nałogi. Zdrowy tryb życia wpływa na kolejne lata funkcjonowania organizmu. Aby był efekt potrzebny jest odpowiednio długi czas. Nie należy się łudzić, że zmieniona wczoraj dieta stanie się złotym, środkiem na wszystkie przypadłości już dziś. Tu potrzebna jest systematyka i konsekwencja.

Osoby, które nie są w żadnej grupie ryzyka mogą zbadać prawdopodobieństwo wystąpienia chorób serca korzystając z tablic SCORE. Tablice opracowano dla społeczeństwa polskiego. Zostały oparte o statystki i badani przeprowadzone wciągu ostatnich 10 lat. Kryteria, jakimi posługiwali się naukowcy i lekarze były uzależnione od skurczowego ciśnienia krwi oraz stężenia cholesterolu. Tablice są do pobrania na stronie internetowej WWW.pfp.edu.pl . Pacjenci, którzy niestety znajdują się w grupie ryzyka muszą cały czas kontrolować się w tym zakresie. Lekarze zalecają stosowanie kieszonkowych monitorów EKG. Urządzenie rejestruje rytm serca, jego zaburzenia i inne zaburzenia kardiologiczne. Jego wygodność polega na tym, że jest to bardzo mały aparat i nie wymaga stosowania elektrod. Pomiary wszystkich czynności serca zapisywane są w wewnętrznej pamięci aparatu. Podczas wizyty lekarz ma dodatkowe źródło wiedzy o stanie pacjenta i może podjąć bardziej świadomą diagnozę. O tym, czy człowiek jest w grupie podwyższonego ryzyka decyduje wiele czynników. W pierwszej kolejności są to geny, które są nieuchronne. Poza tym bardzo duże znaczenie ma dieta i prowadzony tryb życia. Ryzyko wzrasta w raz z wiekiem i on także ma duże znaczenie. O podwyższonym ryzyku powinien zdecydować lekarz i przekazać odpowiednie wytyczne. Warto pytać swojego lekarza o stan choroby, aby w ten sposób zwiększyć swoją świadomość.

Największą część klatki piersiowej stanowią płuca. Otacza je opłucna czyli tak zwana błona surowicza, oddzielając narządy od siebie. Zmniejsza ona przede wszystkim tarcie. Do nich dociera krew tętnicza nie utleniona. Pojemność płuc jest ogromna. U młodych ludzi wynosi nawet do 6000 ml. Produkują także niektóre hormony. Największy a zarazem najsilniejszy mięsień to przepona. Jest ona najważniejszym mięśniem w procesie wdychania. Wyróżniamy dwa płuca: płuco prawe i lewe. Płuco prawe jest trójpłatowe, natomiast lewe- dwupłatowe. Niestety na trzeci płat w płucu lewym nie ma miejsca ze względu na zajętą przez serce powierzchnię. Najbardziej znaną chorobą jest gruźlica płuc. Główne jej przyczyny do zakażenie prątkami czy też przez spożycie zakażonego mleka od chorej krowy. Bardzo ciężkim skutkiem są krwotoki płucne. Ponadto obecne jest plucie krwią, mocny kaszel, z późniejszym etapem blada cera, osłabienie organizmu, kaszel oraz wysoka temperatura. Do innych chorób należą: pylica, zapalenie płuc czy obrzęki płuc.

Pęcherzyki płucne składają się z nabłonka pęcherzykowego, naczynia włosowatego oraz sieci naczyń włosowatych, oskrzelików, żyłki oraz tętniczki. Pomiędzy naczyniami krwionośnymi a pęcherzykami płucnymi zachodzi wymiana gazowa. Dostarczają potrzebny dla nas tlen a odprowadzają z krwi zbędny dwutlenek węgla. Ich kształt jest kulisty. Płuca posiadają nawet do 500 milionów pęcherzyków płucnych, przy czym ich całkowita powierzchnia wynosi prawie 90 metrów kwadratowych. Wokół znajdują się włókna białkowe, nadając sprężystość. Chorobą zapalną pęcherzyków jest alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Objawami są liczne szmery i trzeszczenia nad polami płucnymi, gorączka i dreszcze. Profilaktyka w tym przypadku jest bardzo prosta. Należy jedynie unikać kontaktu z konkretnym, chorobotwórczym alergenem a objawy same ustąpią w krótkim czasie. Choroby pęcherzyków płuc są ściśle związane z chorobami samych płuc. Gdy płuca są w miernym stanie, pogorszeniu automatycznie ulegają pęcherzyki płucne. Są one połączone między sobą.